CÁC BÀI THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

Văn học tập trung đại đất nước hình chữ S trải qua 10 chũm kỷ (Từ cầm kỷ 10 – vậy kỷ 19) cùng với rất nhiều tác giả danh tiếng cùng thân quen như: Bà thị trấn Tkhô hanh Quan, Lê Thánh Tông, Phố Chu Văn An, Nguyễn Khuyến,… tác động Khủng mang đến nền văn uống học quốc gia.

Bạn đang xem: Các bài thơ trung đại việt nam

Cùng Sách Văn uống Học điểm qua 100 người sáng tác rất nổi bật trong nền Vnạp năng lượng học tập trung đại đất nước hình chữ S. 

*

Hình vẽ Trần Anh Tông trong tác phđộ ẩm Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ.TRÍ BẢO THIỀN SƯ (? – 19.5.1190): Họ Nguyễn, không rõ thương hiệu, là cậu ruột danh nhân Tô Hiến Thành, fan Ô Diên, đất Vĩnh Khang, nay nằm trong thị trấn Đan Phượng, TP Hà Nội, ông ngộ đạo, giảng khiếp sách mang đến nhiều đồ đệ. Tác phẩm còn lại: Bài kệ về học thức, in vào tập Tnhân hậu uyển tập anh ngữ lụcPHAN HUY CHÚ (1782 – 28.5 – 1840): Nhà thơ, bên sử học tập nước ta. Công trình khét tiếng duy nhất của ông là Lịch triều hiến chương thơm một số loại chí có 49 quyển chia thành 10 chí như Dư địa chí, Hình mức sử dụng chí, Vnạp năng lượng học tập chí…, hoàn toàn có thể coi nhỏng cỗ Bách khoa toàn tlỗi thứ nhất của toàn quốc. Dường như, ông còn tồn tại Hoàng Việt địa dư chí và những tập thơ văn uống là Hoa thiều ngâm lục; Dương trình kí loài kiến.NGUYỄN MIÊN BỬU (30.5.1820 – 08.3.1854): Nhà thơ, nhỏ sản phẩm công nghệ 12 vua Minch Mạng, tước đoạt Tương An Quận vương vãi. Cùng cùng với 2 anh Miên Thẩm, Miên Trinch lập Tùng Vân thi buôn bản. Các tác phẩm chính: Khiêm Trai thi tập (14 quyển); Khiêm Trai vnạp năng lượng tập (2 quyển), ông còn viết các thơ Nôm dẫu vậy thất lạc phần lớn.PHAN VĂN TRỊ (1830 – 22.6.1910): Nhà thơ, chí sĩ, quê huyện Bảo An, tỉnh giấc Gia Định, ni thuộc thị trấn Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Đậu Cử nhân dẫu vậy không Chịu đựng ra làm cho quan liêu, nhưng mở trường dạy dỗ học. Tác phẩm: Thơ tự thuật (Nôm), với còn gần 100 bài thơ khác ví như Con mèo; Cái cối xay; Hột lúa; Con rận, lừng danh với chùm họa lại 10 bài xích thơ của Tôn Thọ Tường.HOÀNG KẾ VIÊM (21.7.1820 (Âl.) – 1909): Còn có tên là Hoàng Tá Viêm, từ Nhật Trường, hiệu Tùng An, công ty văn uống, danh thần triều Nguyễn, quê che (ni là huyện) Quảng Ninc, thức giấc Quảng Bình. Ông làm cho quan mang đến chức Thượng thư bộ Công, Thái tử Thiếu bảo sung đại thần viện Cơ mật. Tác phẩm: Phê thi trần hoàn; Tiên công sự tích biệt lục; Khôn y lục; Bát tiên công gia huấn từ; Chi đưa ra thi thảo; Vân vân văn uống tập; An prúc trấn lược. đến chức Thượng thỏng cỗ Công, Thái tử Thiếu bảo sung đại thần viện Cơ mật. Tác phẩm: Phê thi è hoàn; Tiên công sự tích biệt lục; Khôn y lục; Bát tiên công gia huấn từ; Chi chi thi thảo; Vân vân vnạp năng lượng tập; An phú trấn lược.LÝ THÁI TÔNG (29.7.1000 – 1054): Tên thực là Lý Phật Mã, sau thay đổi là Lý Đức Chính, nhỏ Thái Tổ Lý Công Uẩn, nối ngôi 27 năm, miếu hiệu là Thái Tông. Ông là vị nhà vua sáng suốt, thông thạo Phật học. Tác phđộ ẩm còn lại: Hình thỏng (sử, 3 quyển), một bài bác kệ chxay vào Tnhân hậu uyển tập anh ngữ lục.HƯNG ĐẠO ĐẠI VƯƠNG (1226? – 03.9 (20.8 âl).1300): Tên thiệt là Trần Quốc Tuấn, danh tướng tá vào lịch sử toàn nước, đơn vị văn thiết yếu luận với áng Hịch tướng sĩ bất hủ, quê ngơi nghỉ lấp Thiên Trường (ni là thức giấc Tỉnh Nam Định. Ông cũng chính là người sáng tác cỗ Binh thỏng yếu hèn lược và Vạn Kiếp tông túng bấn truyền tlỗi (vẫn thất lạc).
*
Hưng Đạo đại vương. Ảnh: Tri thức VNTRẦN MẠNH (04.9.1300 – 10.3.1357): Nhà thơ, vua vật dụng 5 công ty Trần, miếu hiệu là Minch Tông, sinc trên Thăng Long, quê lấp Thiên Trường, Tỉnh Nam Định. Ông sống ngôi 15 năm, có tác dụng Thái thượng hoàng 28 năm. Tác phẩm: Minch Tông thi tập, bị thất lạc những, ni chỉ với lại khoảng chừng 25 bài, được chép trong Việt âm thi tập.TRẦN TẾ XƯƠNG (10.8.1870 – 29.01.1907): Tên khai sinh là Trần Duy Uyên ổn, sau đổi thành Trần Cao Xương, rồi Trần Tế Xương, công ty thơ trào phúng xuất sắc, khét tiếng cùng với tên gọi Tú Xương, quê làm việc thôn Vị Xuyên, thị trấn Mỹ Lộc, thức giấc Tỉnh Nam Định. Thơ ông in rải rác rến trên những báo, về sau được tập phù hợp vào Thơ Trần Tế Xương.NGUYỄN DU (03.01.1766-(1765?) (16?)18.9.1820): Nhà thơ. Năm 1965, ông được UNESCO tôn vinch là Danh nhân Văn hóa thế giới. Tác phẩm chữ Nôm với chữ Hán Truyện Kiều; Văn tế sống nhì cô nàng Trường Lưu; Văn tế thập một số loại bọn chúng sinh; Tkhô nóng Hiên thi tập; Bắc hành tạp lục….TRẦN THÁNH TÔNG (25.9.1240 – ?.6.1290): Tên thiệt là Trần Hoảng, làm vua 21 năm, gồm công Khủng vào cuộc tao loạn chống giặc Nguyên ổn Mông. Tác phẩm: Cơ rán lục; Di hậu lục; Hoàng tông ngọc điệp; Trần Thánh – tông thi tập.CHÂN KHÔNG THIỀN SƯ (? – 05.10.1100): Tên thiệt là Vương Hải Thiềm, quê làng mạc Phù Đổng thị xã Tiên Du, Tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc thủ đô. Ông làu thông sử sách, phân tích đạo Phật một biện pháp uim thâm nám, giảng kinh Pháp hoa vào cung vua Lý Nhân Tông. Tác phẩm còn lại: một bài kệ Diệu bạn dạng.TRẦN HOẢNG (13.10.1240 – 03.6.1290): Nhà thơ, vua sản phẩm hai triều Trần, quê phủ Thỉên Trường nay nằm trong thị xã Mỹ Lộc, tỉnh giấc Tỉnh Nam Định. Ông gồm công to trong nhì cuộc binh cách chống Nguim Mông lần thứ nhì cùng thiết bị ba. Tác phẩm: Di hậu lục; Cơ cầu lục; Thiền hậu tông liễu ngộ ca; Pđợi ngưu; Chỉ giá chỉ minch. Đáng để ý duy nhất là bài Hạnh Thiên Trường hành cung.NGÔ THÌ SĨ (15.7.1726 – 22.10.1780): Nhà thơ, bên sử học, trường đoản cú Thế Lộc, hiệu Ngọ Phong, quê huyện Tkhô giòn Oai nay trực thuộc Tkhô hanh Trì, Hà Nội. Ông là cha của Ngô Thì Nhậm, Ngô Thì Chí, Ngô Thì Trí, Ngô Thì Hương hầu như là đầy đủ danh sĩ, công ty thơ, nhà vnạp năng lượng. Tác phẩm: Việt sử tiêu án; Anh ngôn thi tập; Quan lan thi tập; Tkhô hanh hễ tập; Khuê ai lục; Cách tệ sách…MẠC THIÊN TÍCH (19.4.1706 – 01.11.1780): Nhà thơ, đại quan tiền thời chúa Nguyễn, tước đoạt Tông Đức hầu. Là tín đồ học tập rộng, có tài năng văn thơ, ông sẽ lập thi làng Chiêu Anh các. Tác phẩm: Hà Tiên thập vịnh; Thú Đức hiên tứ đọng cảnh; Hà Tiên quốc âm thập vịnh; Lư Khê nhàn rỗi điếu.LÊ HỮU TRÁC (12.11.1720(*) – 1791): Còn có tên là Lê Hữu Huân, hiệu Hải Thượng Lãn Ông, danh Nho và lương y, quê ngơi nghỉ Đường Hào, thức giấc Hải Dương (nay là huyện Yên Mỹ, Hưng Yên), tuy thế đa số cuộc đời sinh sống nghỉ ngơi thị xã Hương Sơn, TP Hà Tĩnh. Ông đang kiến thiết được một nền y học tập dân tộc bản địa trọn vẹn về trình bày, phương thức chữa bệnh, phương pháp dùng dược thứ toàn nước. Tác phẩm: Thượng kinh ký kết sự; Y lý thâu nhàn; Hải Thượng y tông tâm lĩnh; Y hải câu nguyên…
*
Lê Hữu Trác rến. Ảnh: VTC NewsĐẶNG XUÂN BẢNG (18.7.1828 – 07.12.1910): Nhà văn uống, dịch mang, đơn vị sử học tập, quê đậy Xuân Trường, nay là thị xã Xuân Thuỷ, tỉnh Nam Định. Ông có trọng lượng trước tác hơi lớn: về sử học: Sử học tập di khảo; Việt sử cưng cửng mục tiết yếu đuối,… về văn uống học: Tuyên Quang thức giấc phú; Nam Phương thơm danh vật dụng dị khảo; Nhỏng Tulặng thi tập; Thiện nay Đình Khiêm Trai văn uống tập…PHẠM QUÝ THÍCH (25.12.1760 – 16.5.1825): Tự Dữ Đạo, hiệu Lập Trai, biệt hiệu Thảo Đường Cư sĩ, đơn vị thơ, công ty giáo, danh sĩ cuối đời Hậu Lê đầu tiên Nguyễn. Quê thị trấn Đường An, phủ Thượng Hồng, nay ở trong tỉnh Hải Dương, tất cả làm quan một thời gian, tước Thích An hầu. Tác phẩm: Thảo Đường thi ngulặng tập; LậpTrai vnạp năng lượng tập; Thiên Nam long thủ liệt truyện; Chu dịch vấn đáp toát yếu…CHU VĂN AN (25.8.1292 – 12.1370): Nhà văn uống, bên giáo dục VN thời Trần, danh tiếng cương trực, huyết dỡ, biểu thị rõ ràng nhất trong Thất trảm sớ. Các tác phđộ ẩm khác: Tiều ẩn thi tập; Tiều ẩn quốc ngữ thi tập; Tứ tlỗi ttiết ước; Giang đình tác; Nguyệt tịch cỗ Tiên Du sơn tùng kính; Thứ vận tặng ngay Thủy Vân đạo nhân; Xuân đán…ĐỖ PHÁP THUẬN (915 – 990): Thiền lành sư và đơn vị thơ, không rõ quê quán. Ông gồm kiến thức và kỹ năng uyên bác và tài văn thơ, sẽ tích cực khuông phò triều Tiền Lê phải được phong Pháp sư. Bài Quốc tộ (Vận nước) của ông là bài bác thơ nhanh nhất có thể bắt đầu mang lại vnạp năng lượng học tập viết cả nước thời gian từ công ty. Chiếu dời đô (1010: 1000 năm ra đời): Vnạp năng lượng bạn dạng chiếu chỉ vì vua Lý Thái Tổ từ bỏ tay viết với phát hành để đưa kinh thành của nước Đại Cồ Việt từ Hoa Lư ra thành Đại La (Hà Nội Thủ Đô ngày nay). Bài vnạp năng lượng 214 chữ nổi tiếng bởi vì ý nghĩa sâu sắc cùng tính năng đặc biệt quan trọng của chính nó.NGUYỄN NGUYÊN ỨC (1080 – 07.6.1151): Nhà văn uống, tnhân từ sư, pháp danh Viên Thông, người hương thơm Cổ Hiền nay nằm trong thức giấc Bắc Ninh, sau đưa về thành Thăng Long. Ông là bạn tài năng, được vua đơn vị Lý phong đến chức Hộ quốc sư. Tương truyền, ông tất cả rộng 1000 bài thơ prúc, tập hòa hợp vào Viên Thông thi tập, tuy thế hầu hết bị thất truyền.TÍN HỌC THIỀN SƯ (? – 1190): Họ Tô, không rõ tên, Tín Học là pháp hiệu, tín đồ xóm Chu Minh, che Thiên Đức; trụ trì cvào hùa Quang Đính trên núi Không Lộ (Sơn Tây), nay thuộc thủ đô hà nội. Tác phẩm còn lại: Bài kệ Sơn lâm hổ báo, chxay vào tập Thiền uyển tập anh ngữ lục.TRẦN TUNG (1230 – 1291): Còn gọi là Tuệ Trung Thượng sĩ, công ty thiền lành học, công ty thơ, nhỏ cả Trần Liễu, anh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, gồm công Khủng trong cả cha cuộc binh cách chống Nguim Mông. Ông được phong tước đoạt Hưng Ninh vương. Thơ ông viết bởi tiếng Hán, được tập hòa hợp lại trong Thượng Sĩ ngữ lục.LÊ VĂN HƯU (1230 – 09.4.1322): Sử gia, công ty vnạp năng lượng, danh sĩ đời Trần Thái Tông, quê Đông Sơn, trấn Tkhô hanh Hoá, ni là thị trấn Thiệu Hoá, tỉnh Tkhô giòn Hoá. Ông đỗ Bảng nhãn năm 1247, làm cho quan đến chức Thượng thỏng cỗ Binch, tước Nhân Uyên hầu. Tác phẩm lừng danh duy nhất của ông: Đại Việt sử cam kết.PHẠM NGŨ LÃO (1255 – 1320): Nhà thơ, danh tướng tá thời Trần, văn võ toàn tài, quê huyện Đường Hào (sau Call Mỹ Hào), ni nằm trong thị xã Ân Thi, tỉnh giấc Hưng Yên. Tác phẩm có Thuật hoài (Tỏ lòng, chnghiền vào Toàn Việt thi lục); Khóc Hưng Đạo vương vãi (chép vào Thần tích buôn bản Phù Ủng).ĐỖ KHẮC CHUNG (1247 – 1330): Còn Điện thoại tư vấn là Trần Khắc Chung, nhà thơ, danh thần đời Trần, quê sinh sống Giáp Sơn, nay là thị trấn Kinch Môn, tỉnh giấc Hải Dương, bao gồm công lớn vào cuộc nội chiến phòng quân Nguim, được ban họ vua, làm tới chức Thiếu sư. Tác phẩm: 2 bài bác thơ Vịnh cúc I và II.ĐOÀN NHỮ HÀI (1280 – 1335): Nhà vnạp năng lượng, danh thần đời Trần, quê huyện Trường Tân, ni nằm trong thị trấn Gia Lộc thức giấc Thành Phố Hải Dương, có tác dụng quan tiền cho Hành khiển Khu mật viện, Khi mất được truy phong Thượng đẳng Phúc thần. Tác phđộ ẩm còn lại: Nghĩ Anh Tông ngọc hoàng tạ Thượng hoàng biểu.TRẦN MINH TÔNG (1300 – 1357): Tên thật là Trần Mạnh, có tác dụng vua 15 năm (1314 – 1329). Tác phẩm: một vài thơ (vnạp năng lượng, sử) vào Trần triều gắng phả hành trạng; Trần Minh-tông thi tập (chnghiền trong Toàn Việt thi lục).NGUYỄN TRUNG NGẠN (1289(1) – 1370): Tự là Bang Trực, hiệu Giới Hiên, có tác dụng quan lại mang đến chức Đại học sĩ Trụ quốc Khai thị trấn bá, tước đoạt Thân Quốc công… Tác phẩm: Giới Hiên thi tập; Hình phương tiện thư; Hoàng triều đại điển; Ma nhai kỹ công bi.TRẦN NGHỆ TÔNG (1320(2) – 1394): Tên thiệt là Trần Phủ, bé máy bố vua Trần Minch Tông, sau loạn Dương Nhật Lễ lên làm vua bố năm rồi nhường ngôi mang lại em. Tác phẩm: Bảo hoà năng lượng điện dư bút; Trần Nghệ Tông thi tập (chnghiền trong Toàn Việt thi tập).TRẦN NGUYÊN ĐÁN (1325 – 1390): Nhà chủ yếu trị, nhà thơ, là chắt Thái sư Trần Quang Khải và là ông ngoại Nguyễn Trãi, có tác dụng quan tiền mang lại chức Tư đồ dùng, tước đoạt Chương Túc Quốc thượng hầu, quê tủ Thiên Trường, nay ở trong tỉnh giấc Nam Định. Tác phẩm: Băng Hồ ngọc hác tập; Bách thay thông kỉ.NGUYỄN BÁ TĨNH (1330 -?): Pháp hiệu Tuệ Tĩnh, nhà thơ, lương y đời Trần, quê thị trấn Cđộ ẩm Giàng, tỉnh Thành Phố Hải Dương. Ông đỗ Hoàng liền kề tuy thế không ra có tác dụng quan cơ mà đi tu.Ông được cử đi sứ đọng Trung Hoa, vua Minc phong ông hiệu Đại y tthánh thiện sư. Tác phẩm: Hồng nghĩa giác bốn y thư; Nam dược thần hiệu; Thiền khô tông khoá hư lục.THÁI THUẬN (1440 – ?): Tự là Nghĩa Hoà, hiệu Lục Khê, tên hiệu Lã Đường, quê thị xã Siêu Loại, ni là Thuận Thành, Bắc Giang. Ông được Lê Thánh Tông ban chỉ ra rằng Tao Đàn Phó Nguyên ổn soái. Tác phẩm: Lã Đường thi cảo (gồm 4 quyển) cùng còn có 157 bài thơ chnghiền trong Toàn Việt thi lục.NGUYỄN NHÂN PHÙNG (1450 – ?): Còn mang tên là Nguyễn Trọng Ý, bạn thị trấn Võ Giàng tỉnh TP Bắc Ninh, bên thơ, tất cả chân trong hội Tao Đàn, được Lê Thánh Tông mang đến đổi quốc tính thành Lê Trọng Ý, có tác dụng quan tiền tới chức Lễ bộ Tả thị lang. Tác phẩm: Vịnh Tiêu Tương chén bát chình họa phụ (quốc âm); 19 bài xích thơ chnghiền trong Toàn Việt thi lục.NGUYỄN HỮU NGHIÊM (1480 – ?): Nhà vnạp năng lượng, nhà chính trị, quê thị xã Đông Ndại dột, này là Tiên Sơn, TP Bắc Ninh, đỗ Thám hoa năm 1508, làm quan tiền triều Lê mang lại chức Thượng thỏng Chưởng trọn Hàn lâm viện, bị Mạc Đăng Dung giết. Tác phẩm: Bằng trình học hành.PHẠM THIỆU (1510 – ?): Nhà văn uống, bên thiết yếu trị, quê huyện Quế Dương, thức giấc TP Bắc Ninh, đỗ Hoàng giáp năm 1553, từng đi sứ đọng Trung Quốc, làm quan cho chức Công cỗ Thượng thỏng, tước Châu Khê hầu.Tác phẩm: Thi vnạp năng lượng tấp yếu.LÊ VĂN HƯU (1230 – 23.03.1322): Nhà sử học tập, nhà vnạp năng lượng, danh sĩ đời Trần, quê Đông Sơn (ni thuộc Thiệu Hoá, Thanh Hoá); đỗ Bảng nhãn năm 17 tuổi, được ngã chức Học sĩ Viện Hàn lâm kiêm Giám tu Quốc sử, rồi thăng Thượng tlỗi cỗ Binc. Tác phẩm chính: Đại Việt sử kí tất cả 30 quyển, là bộ sử lớn số 1 trước tiên ở VN, đánh dấu các vấn đề quan trọng đặc biệt trong 15 núm kỉ từ bỏ Triệu Vũ đế cho tới Lí Chiêu Hoàng. Bộ sách này không hề mà lại sử gia Ngô Sĩ Liên nhờ vào đó để soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thỏng.HOÀNG DIỆU (10.02.1828 – 08.3.1882): Nhà thơ, đơn vị chí sĩ yêu nước, từ Quang Viễn, hiệu Tĩnh Trãi, quê Diên Phước, Quảng Nam; đậu Phó bảng năm 1853, được bổ làm cho Tri thị trấn Tuy Phước, Bình Định, sau được thăng Tri lấp Lạng Giang (Bắc Giang), Án gần cạnh Tỉnh Nam Định, rồi Bố chính Thành Phố Bắc Ninh. Tác phẩm chính: Di biểu (tờ biểu vướng lại trước cơ hội chết) có cách gọi khác là Trần tình biểu.Hoàng Diệu. Ảnh: DKN.TVDƯƠNG KHUÊ (1839 – 06.3.1902): Nhà thơ, hiệu Vân Trì, quê Sơn Minch, bao phủ Ứng Hòa, nay nằm trong Hà Nội), đỗ Tiến sĩ năm 1868, làm quan liêu mang đến chức Thượng thư, sáng tác những bài xích thơ chữ Nôm có tác dụng lời cho những bài hát ca trù nổi tiếng. Tác phđộ ẩm chính: Hồng hồng, Tuyết tuyết; Vân Trì thi thảo; Động Hương Tích; Gặp cô đào cũ; Thăm cô đào ốm; bộ quà tặng kèm theo cô đào Ngọ; tặng kèm cô đào Cúc; Ckhá hát ngẫu hứng; …PHAN HUY ÍCH (9.01.1751 – 12.3.1822): Nhà văn, tên thiệt là Phan Công Huệ, từ là Khiêm Trúc Phủ, hiệu Dụ Am, quê xã Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, nay là thị trấn Lộc Hà, thức giấc Hà Tĩnh; năm 1775 đỗ đồng Tiến sĩ, làm cho quan tiền đến Thượng tlỗi bộ Lễ. Ông chế tác những bởi cả chữ Hán và chữ Nôm. Tác phẩm chính: Dụ Am ngâm lục tập; Dụ Am văn uống tập; Cúc Đường bách vịnh thi tập; phiên bản dịch Chinc phụ dìm của Đặng Trần Côn.NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU (01.7.1822 – 03.7.1888): Nhà thơ, nhà văn hóa, một nhân cách điển hình nổi bật yêu nước thương thơm dân. Ông quê Tân Bình, Gia Định, nay là Thành phố Hồ Chí Minh; đỗ Tú tài, mlàm việc ngôi trường dạy dỗ học tập với bốc thuốc. Tác phẩm chính: Lục Vân Tiên (truyện thơ); Dương Từ – Hà Mậu (truyện thơ); Chạy Tây (1859); Văn uống tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (vnạp năng lượng tế, 1861); Ngư tiều y thuật vấn đáp (truyện thơ); Mười hai bài bác thơ với bài văn tế Trương Định (1864); Mười bài thơ điếu Phan Tòng (1868), Văn tế nghĩa sĩ trận vong lục tỉnh giấc (1874); …LÊ TƯ THÀNH (25.8.1442 – 03.3.1497): Còn có tên Lê Hạo; hoàng thượng thứ năm ở trong nhà Hậu Lê với vương hiệu Lê Thánh Tông, được coi là thời cực thịnh độc nhất vào giai đoạn chính sách phong con kiến nước ta. Ông cũng chính là công ty thơ Khủng, tín đồ tạo nên ra Hội Tao Đàn. Tác phẩm chính: Hồng Đức quốc âm thi tập; Thập giới cô hồn quốc ngữ văn; Liệt truyện tạp chí; Thánh Tông di cảo; Anh hoa hiếu trị ; …PHAN CHU TRINH (09.9.1872 – 24.3.1927): Nhà văn uống, nhà chí sĩ biện pháp mạng, từ Tử Cán, hiệu Tây Hồ, tên hiệu Hy Mã, quê Tiên Phước, Quảng Nam. Ông đỗ Phó bảng, được vấp ngã có tác dụng thừa biện bộ Lễ, sau trường đoản cú quan liêu để chuyển động giải pháp mạng, công ty trương tranh đấu ôn hoà; bị tóm gọn và đày ra Côn Đảo rồi gửi lịch sự Pháp; năm 1925 về nước hoạt động và mất làm việc TPhường. Sài Gòn. Tác phẩm chính: Đầu Pháp cơ quan chỉ đạo của chính phủ thỏng (bạn dạng điều è, 1906)); Tỉnh quốc hồn ca (1907 – 1922); Giai nhân kỳ ngộ diễn ca (1912-1913) Sanngã thi tập (thơ, 1925); Tây Hồ thi tập (thập thơ); …NGUYỄN TRÃI (1380 – 19.9.1442): Nhà vnạp năng lượng, nhà thiết yếu trị, đơn vị tư tưởng kiệt xuất, hiệu Ức Trai, quê thị xã Phượng Sơn, lộ Lạng Giang, nay ở trong thức giấc Hải Dương. Tác phđộ ẩm chính: Quân trung từ bỏ mệnh tập; Bình Ngô đại cáo; Ức trai thi tập; Dư địa chí; Chí Linc tô phú; Quốc âm thi tập; … Ức trai thi tập (1480): một trong số Tập thơ chữ Hán đặc sắc của Phố Nguyễn Trãi, được coi là một Một trong những đỉnh điểm của thẩm mỹ thi ca đất nước hình chữ S, là chủng loại mực của thể thơ vạn vật thiên nhiên phương thơm Đông. Tập thơ được xem thêm thông tin, gồm 105 bài bác, sau thời điểm Đường Nguyễn Trãi được minh oan trong vụ án Lệ chi viên.NGÔ THÌ ĐẠO (1732 – 9.1802): Nhà văn, loại Ngô Gia văn phái; quê thị xã Tkhô hanh Oai, nay là thị xã Thanh hao Trì, Hà Nội. Ông từng giữ lại các chức Đại lý từ bỏ quá, Tri bao phủ, , Hiến gần kề phó sứ kiêm ủy tủ sứ đọng Kinch Bắc… Tác phđộ ẩm của ông được tập đúng theo thành Hoành từ bỏ Hiến liền kề Vnạp năng lượng Túc công di thảo; …LÍ NHẬT TÔN (1023 – 1072): Tức Lí Thánh Tông, vua thiết bị ba ở trong phòng Lí, nhà trương bớt hình pháp luật, quan tâm nghề nông, mở có Việc học, bức tốc bảo vệ quốc gia; ông cũng là nhà văn, từ tay viết một trong những bài bác minh khắc trên quả chuông cvào hùa Sùng Khánh Báo Thiên (ni không kiếm tìm thấy).LÍ TRƯỜNG (1052 – 1096): Nhà vnạp năng lượng, bên sư, pháp danh Mãn Giác, vốn bọn họ Lí sau đổi chúng ta Nguyễn yêu cầu tất cả một số sách viết là Nguyễn Trường; không rõ quê ở đâu. Ông khét tiếng thông thạo cả Nho với Phật giáo, ông được chọn vào cung dạy hoàng tử, sau ông đi tu. Tác phẩm chính: Cáo tật thị chúng.MẠC ĐĨNH CHI (1272 – 1386): Nhà vnạp năng lượng, nhà thơ, danh sĩ, tự là Tiết Phu; quê thị xã Bình Hà, châu Nam Sách, lộ Lạng Giang (ni nằm trong Hải Dương). Ông đỗ trạng ngulặng, có tác dụng quan mang đến chức Nhập nội hành khiển, Thượng thỏng tả bộc xạ kiêm Trung tlỗi, hai lần đi sđọng Trung Quốc, được tôn làm “Lưỡng quốc Trạng nguyên”. Tác phẩm chính: Ngọc tỉnh liên; Giao tử phú; Quá bành Trạch phỏng Đào Tiềm cựu cư; …NGUYỄN SĨ CỐ (? – 1312): Nhà thơ, danh sĩ; từng duy trì chức Học sĩ, An tủ sđọng. Ông là tín đồ khởi xướng sử dụng chữ Nôm vào thơ văn. Tác phẩm chính: Ông có tương đối nhiều thơ Nôm với thơ chữ Hán nhưng bị thất truyền, chỉ còn lại nhì bài bác chnghiền vào Toàn Việt thi lục là Tụng giá chỉ Tây chinch yết Tản Viên từ và Tụng giá chỉ Tây chinch yết Bạch Hạc giang Uy Hiển Vương tự .ĐÀM VĂN LỄ (1452 – 1505): Nhà thơ, danh sĩ, là một trong trong Nhị thập chén tú của hội Tao đàn; tự Hoằng Kính, hiệu Chân Trai; quê Quế Dương, trấn Kinh Bắc (ni thuộc Bắc Ninh). Ông đỗ đồng tiến sỹ, có tác dụng quan mang lại Thị thư Viện Hàn lâm, Chánh sứ đọng lịch sự nhà Minc, Phó đô ngự sử, Thượng tlỗi bộ Lễ kiêm Đông các Đại học tập sĩ. Tác phđộ ẩm chính: Đền Phiếu mẫu; Tiễn xuân trên khu đất khách; Đề cvào hùa Phong Công; Chùa xưa; Hoành Sơn dinh; Tức chình ảnh ngày hè; …LÊ ĐỨC MAO (1462 – 1529): Nhà thơ, danh sĩ; quê huyện Từ Liêm, bao phủ Hoài Đức, HĐ Hà Đông (nay là Hà Nội). Ông học tập rộng, đỗ TS mà lại không ra làm cho quan lại, giỏi có tác dụng thơ, phụ, bài hát. Tác phẩm của ông hiện tại chỉ với Bát liền kề thưởng trọn đào vnạp năng lượng (Nghĩ hộ tám giáp phần thưởng hát ả đào) bằng chữ Nôm, là bài ca trù cổ nhất còn lại bây giờ.ĐÀO DUY TỪ (1572 – 1634): Nhà thơ, bên quân sự chiến lược, đệ tốt nhất knhị quốc công thần triều Nguyễn; quê Tĩnh Gia, Thanh Hoá. Ông học tập rộng nhưng mà không được đi thi bởi xuất thân từ mái ấm gia đình ca hát, vào Đàng Trong góp chúa Nguyễn. Tác phẩm chính: Hổ trướng khu cơ; Ngoạ Long cương cứng vãn; Tư Dung vãn.NGUYỄN HỮU HÀO (1642 – 1713): Nhà thơ, danh sĩ, danh tướng; sinh sống Quảng Ninch, Quảng Bình, quê cội làm việc huyện Tống Sơn, Tkhô cứng Hoá . Ông là người dân có dũng lược, tốt câu hỏi dùng binch, làm cho cho tới Thống binch, ctận hưởng cơ, sau khi mất được truy hỏi bộ quà tặng kèm theo Đôn Hậu Công thần Trấn tủ. Ông tài năng văn uống cmùi hương thơ phú, tuy vậy tới lúc này chỉ bao gồm Song Tinc Bất Dạ là tác phđộ ẩm còn lại duy nhất của ông.TRỊNH SÂM (1739 – 1782): Nhà thơ, chúa Trịnh đời máy 9, thương hiệu thuỵ là Thịnh Vương; quê Vĩnh Lộc, Tkhô giòn Hoá. Ông là bạn lý tưởng, mê say thơ vnạp năng lượng, đăng quang năm 1767, có rất nhiều quyết sách tác động đến triều đình với chính sự cả nước. Tác phđộ ẩm chính: Nam tuần kí trình thư; Tây tuần kí trình thi; Tâm thanh tồn duy tập; Danh từ bỏ thực lục; Bình Hưng thực lục; …NGÔ THẾ VINH (1802 – 1856): Nhà thơ, bên giáo, danh sĩ; quê Nam Trực, Tỉnh Nam Định. Ông đỗ TS, có tác dụng quan lại mang đến Lang trung bộ Lễ; vị can Việc trường thi bị cách chức, về quê mnghỉ ngơi trường dạy dỗ học. Tác phẩm chính: Dương Đình phú lục; Trúc Đường prúc tuyển. Hoàng Việt sách tuyển; Luận thực đại lược; Trúc Đường Chu dịch tuỳ bút; Tống sử học; Trúc Đường thi văn uống khảo; Bái Dương thi tập; Ca trù thể cách; Bái Dương thỏng tập; Trúc Đường tuỳ bút.NGUYỄN THUẬT (1842 – 1911): Nhà thơ, sử gia, tự Hà Đình; quê Lễ Dương, (nay nằm trong Thăng Bình), Quảng Nam. Ông đỗ Phó bảng, có tác dụng quan tiền mang lại Hiệp tá ĐH sĩ, tước đoạt An Trường tử, Thượng thỏng bộ Binc, sung Cơ mật viện đại thần, Tổng tài Quốc sử quán; được cử có tác dụng Phó sứ đọng thanh lịch Bắc Kinc. Tác phđộ ẩm chính: Mỗi hoài ngâm thi thảo; Hà Đình văn uống tập; Hà Đình Ứng chế thi sao; Thời thiết yếu tạp luận… Trong khi ông còn viết phổ biến với một số trong những tác giả về vnạp năng lượng học tập, sử học: Sử quán thư mục; Đại Nam cương giới vựng biên; Đại Nam Quốc sử tàng tlỗi mục; Thi thảo tạp biên; …TRẦN THIỆN CHÁNH (1822 – 1874): Nhà thơ, chí sĩ, tự Tử Mẫn, hiệu Trừng Giang; quê Bình Long, Gia Định (ni nằm trong Tp Hồ Chí Minh). Ông đỗ Cử nhân, làm quan lại mang đến Tán tương quân sản phẩm Sơn Tây, Hồng lô tự thiếu thốn kkhô giòn duy trì chức Biện lý bộ Binc, Tuần phủ Tỉnh Ninh Bình. Tác phđộ ẩm chính: Trừng Giang thi văn tập; Nam hành thi thảo; Bắc chinch thi thảo, Trần Tử Mẫn công thi tập.HỌC LẠC (1842 – 1915): Nhà thơ trào phúng, tên thiệt là Nguyễn Vnạp năng lượng Lạc, hiệu là Sầm Giang; quê Mĩ Chánh, Mĩ Tho (nay là Tiền Giang). Ông nổi tiếng thơ vnạp năng lượng, tuy vậy không đi thi, sống bằng nghề dạy học, bốc thuốc, bói dịch. Tác phẩm chính: Ông Làng hát bội; Mĩ Tho tức cảnh; Con tôm; Ngồi trăng; Thuộc Nhiêu tức cảnh; Tức cảnh ban chiều; Tạ hương thơm đảng; Chó bị tiêu diệt trôi;…NGÔ GIÁP ĐẬU (1852 – ?): Nhà văn uống, sử gia, công ty giáo dục, hiệu Tam Tkhô cứng, tên hiệu Sự Sự Trai; quê Tả Tkhô cứng Oai, nay nằm trong Thanh khô Trì, Hà Nội. Ông đỗ CN, làm quan tiền từ chức Giáo trúc mang đến chức Đốc học tập. Ông sáng tác bằng văn bản Hán cùng chữ Nôm. Tác phẩm chính: Hoàng Việt hưng long chí; Trung học Việt sử toát yếu; Hiện Klặng Bắc Kì địa dư sử; Đại Nam quốc tuý; ông còn sửa chữa, bổ sung văn bản tập Lĩnh Nam chích quái; Ngô quyền năng phả; Trung học Việt sử biên niên toát yếu; …CHU MẠNH TRINH (1862 – 1905): Nhà thơ, danh sĩ, từ Cán Thần, hiệu Trúc Vân; quê Đông Yên (nay là Khoái Châu), Hưng Yên. Ông đậu tiến sỹ, có tác dụng quan lại đến Án gần kề. Tác phđộ ẩm chính: Trúc Vnạp năng lượng thi tập; Tkhô hanh Tâm Tài Nhân thi tập; Hương Sơn phong cảnh; Hương Sơn hành trình dài.BÙI HỮU NGHĨA (1807 – 1872): Còn mang tên là Bùi Quang Nghĩa, đơn vị thơ, hiệu Nghi Chi; quê tủ Vĩnh Định, trấn Vĩnh Thanh (ni nằm trong thành phố Cần Thơ). Ông đỗ Giải nguyên ổn, làm cho quan lại đến Tri tủ, tuy thế bị vu cáo may thoát án tử, tự quan về dạy dỗ học, viết thơ văn uống chống Pháp kịch liệt. Tác phẩm chính: Văn uống tế bà xã, Văn uống tế nhỏ gái; Khóc bà xã (thơ); Đi thuyền qua núi Sập (thơ); Quan công thất thủ (thơ); Kyên ổn Thạch Kỳ duyên (tuồng);…NGUYỄN VĂN SIÊU (1799 – 1872): Nhà thơ, danh sĩ, từ Tốn Ban, hiệu Pmùi hương Đình; quê Thanh khô Trì, TP Hà Nội. Ông đậu Phó bảng, duy trì những chức quan liêu Chủ sự cỗ Lễ, Phó sđọng lịch sự nhà Thanh khô, Học sĩ Viện tập hiền hậu, Án ngay cạnh thành phố Hà Tĩnh cùng Hưng Yên, sau từ bỏ quan lại về quê dạy dỗ học, viết sách. Tác phẩm chính: Pmùi hương Đình dư địa chí; Chư kinh khảo ước; Chư sử khảo thích; Tđọng thỏng bị giảng; Phương Đình tuỳ cây viết lục; Phương Đình thi loại; Pmùi hương Đình vnạp năng lượng loại;…VŨ PHẠM KHẢI (1807 – 1872): Nhà thơ, danh sĩ, từ là Đông Dương, hiệu Ngu Sơn, Dưỡng Trai, Phượng Trì; quê Yên Mô, Tỉnh Ninh Bình. Ông đỗ Cử nhân, từng giữ lại các chức Lang trung cỗ Hình, Tđắm say biện nội những, Toản tu Quốc sử tiệm, Hàn lâm Trực học sĩ, Bố chính Thái Nguim, sau xin về quê giúp dân knhì khẩn khu đất hoang. Tác phđộ ẩm chính: Ngu Sơn toàn tập; Lịch đại chính hình thông khảo; Đông Dương vnạp năng lượng tập; Trần Lê ngoại truyện; Phượng Trì văn tập; Thực lục tiền biên;…PHẠM PHÚ THỨ (1821 – 1882): Nhà thơ, danh sĩ, thương hiệu thật là Phạm Hào, trường đoản cú là Giáo Chi, hiệu Trúc Đường, biệt hiệu Trúc Ân, Giá Viên; quê Diên Phước, Quảng Nam. Ông đỗ đồng tiến sĩ, từng làm cho Tổng đốc, Thương chính đại thần, Khởi cư crúc, Thượng thỏng cỗ Hộ, Phó sđọng trong phái bộ quý phái Pháp. Ông là tín đồ cả nước thứ nhất mang đến in sách về khoa học kinh nghiệm, kiến nghị triều canh tân nước nhà. Tác phẩm chính: Tây Phù thi thảo; Giá Viên biệt lục (còn gọi Tây hành nhật kí); Trúc Đường thi văn uống tập; Bác đồ gia dụng tân biên; Hàng hải kyên ổn châm;…NGUYỄN TĨNH HOÀ (1859 – 1882): Nhà thơ phái nữ, phụ nữ sản phẩm 34 của vua Minc Mạng, tên tự là Quý Kkhô nóng, Dưỡng Chi, bút danh Huệ Phố; quê Hà Trung, Tkhô giòn Hoá. Tác phẩm chính: Thái liên khúc; Mạt li từ ; Chu trung thong dong vọng; Thu dạ hoài Mai Am; Tiều phu tử; Huệ Phố thi tập.NGUYỄN THIẾPhường (24.9.1723 – 6.2.1804): Nhà văn uống, nhà giáo với là danh sĩ cuối đời Hậu Lê cùng Tây Sơn trong lịch sử toàn nước, tên húy là Minch, trường đoản cú là Quang Thiếp đáp. Ngoài ra, ông còn có không ít thương hiệu trường đoản cú tuyệt thương hiệu hiệu, hoặc do ông từ đặt, hoặc vì chưng tín đồ đương thời xưng Tặng Kèm, ví dụ điển hình như: Khải Xuyên ổn (tất cả sách chxay là Khải Chuyên), Hạnh Am, Điên ẩn, Cuồng ẩn, Lạp Phong cư sĩ, Hầu Lục Niên, Lam Hồng siêu nhân anh hùng, Lục Niên tiên sinch, La Giang phu tử, … Nguyễn Huệ (tức vua Quang Trung) hotline ông là La Sơn phu tử, là La Sơn tiên sinch. Tác phẩm: La Sơn tiên sinh thi tập, Hạnh Am di văn uống,Hạnh Am cam kết (1782), Thích Hiên cam kết (1786), nội dung bài viết đề nghỉ ngơi gia phả, và đề tựa Thạch Động thi tập của Phạm Nguyễn Du….LÍ CÔNG UẨN (8.3.974 – 31.3.1028): vua, nhà văn đất nước hình chữ S, người châu Cổ Pháp, lộc Bắc Giang (nay trực thuộc Bắc Ninh). Thusống nhỏ tuổi làm bé nuôi thiền lành sư Lí Văn uống Khánh, lớn lên làm quan và lúc công ty Tiền Lê sắp tới sụp đổ, Thái hậu Dương Vân Nga trao lại ngôi báu cho ông. Trong thời gian làm cho vua, Lí Công Uẩn có tương đối nhiều góp sức quan trọng đối với lịch sử dân tộc dân tộc bản địa, trong những số đó, một trong những thành tựu quan trọng đặc biệt tuyệt nhất chính là việc tách đô ra Thăng Long (Hà Thành ngày nay). Tác phẩm chính: Hiện chỉ với bài Thiên đô chiếu (Chiếu dời đô) in vào Đại Việt sử kí toàn thỏng.NGUYỄN MIÊN BỬU (30.5.1820 – 08.3.1854): Tự là Duy Thiện nay, Sư Cổ, hiệu là Khiêm Trai, Mai Hiên, nhà thơ, con lắp thêm 12 của vua Minc Mạng, tước đoạt Tương An Quận vương. Cùng với 2 anh Miên Thđộ ẩm, Miên Trinc lập Tùng Vân thi buôn bản. Các tác phẩm chính: Khiêm Trai thi tập (14 quyển); Khiêm Trai văn uống tập (2 quyển), ông còn viết các thơ Nôm nhưng mà hầu hết sẽ thất lạc.SƯƠNG NGUYỆT ANH (8.3.1864 – 20.1.1921): Tên thật là Nguyễn Thị Khuê, trường đoản cú là Nguyệt Anh, bên thơ, quê nghỉ ngơi Ba Tri, Bến Tre, là con gái tác gia Nguyễn Đình Cgọi. Ngoài bút danh Sương Nguyệt Anh, bà còn ký kết những bút hiệu khác như: Xuân Khuê, Nguyệt Nga, Nguyệt Anh… Sương Nguyệt Anh chế tác những, tuy thế không gom thành tập. Nay chỉ với tản mát một số bài thơ, như: Đoan Ngọ nhật điếu Khuất Nguim, Tức sự , Chinch Prúc thi, Thưởng bạch Mai, Vịnh ni cô, vua Thành Thái vào Nam, cảm tác lúc quân nhân Việt đi Âu chiến…Và vài ba bài bác vtrằn, như: Vnai lưng tè yêu, Vtrằn Thầy Hỷ, Vè đánh đề…LÊ QUÍ ĐÔN (黎貴惇, 2.8.1726 – 2.4.1784): Nhà văn, công ty khảo cứu giúp thời kì trung đại nước ta, trường đoản cú Duẫn Hậu 允厚, thương hiệu thungơi nghỉ nhỏ dại là Lê Danh Phương thơm, hiệu Quế Đường 桂堂; là quan liêu thời Lê trung hưng, quê ngơi nghỉ xã Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam; ni thuộc làng mạc Độc Lập, thị xã Hưng Hà, thức giấc Thái Bình. Ông là nam nhi cả của ông Lê Phụ Thđọng (sau đổi là Lê Trọng Thứ), đỗ Tiến sĩ năm Bảo Thái thứ hai (Giáp Thìn, 1721), cùng làm quan liêu trải mang lại chức Hình cỗ Thượng thư, tước đoạt Nghĩa Phái hầu. Ông là fan sẽ biên tập, trước thuật rất nhiều sách, đến hiện nay đã thất lạc không hề ít. Tác phẩm chính: Dịch ghê phu ttiết (Lời bàn nông nổi về Kinch Dịch), Thỏng khiếp diễn nghĩa (Giảng nghĩa Kinh Thư), Quần tlỗi khảo biện (Xét bàn các sách), Thánh tế bào hiền phạm lục (Chép về mẫu mực của những bậc thánh hiền), Vân Đài các loại ngữ (Lời nói, chia nhỏ ra từng nhiều loại, sinh hoạt địa điểm đọc sách), Toàn Việt thi lục (Chxay đầy đủ thơ nước Việt), Quế Đường thi tập (Tập thơ của Quế Đường), …
*
Nguyễn Khuyến. Ảnh: báo Thừa thiên Huế.CAO BÁ QUÁT (1809 – 1855), hiệu Mẫn Hiên, Chu Thần. Ông là quân sư trong cuộc nổi dậy Mỹ Lương, với là một trong công ty thơ nức danh sống vào giữa thế kỷ 19 vào lịch sử vẻ vang văn học toàn quốc. Tác phẩm: Cao Bá Quát thi tập, Cao Chu Thần di thảo, Cao Chu Thần thi tập, Mẫn Hiên thi tập. ĐOÀN THỊ ĐIỂM (段氏點, 1705-1749), hiệu: Hồng Hà Nữ Sĩ (紅霞女士), là người vợ sĩ VN thời Lê trung hưng. Bà là tác giả tập Truyền kỳ tân phả (chữ Hán), cùng người sáng tác của truyện thơ Chinh phú dìm (bản chữ Nôm- 412 câu thơ)- được bà dịch tự nguyên ổn bạn dạng Chinc phú dìm khúc (viết bằng chữ Hán của Đặng Trần Côn). Bà là fan được Reviews là hàng đầu về vẻ đẹp lẫn tài văn trong số những đàn bà sĩ lừng danh nhất, ở bên cạnh là Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Tkhô giòn Quan với Sương Nguyệt Anh.PHẠM THÁI 範泰, 1777-1813), có cách gọi khác Phạm Đan Phượng, Phạm Phượng Sinch, hiệu Chiêu Lì (hoặc Chiêu Lỳ); là một danh sĩ sinh sống cuối thế kỷ 18 mang lại thời điểm đầu thế kỷ 19 trong lịch sử vẻ vang cả nước. Tác phẩm: Chiến tụng Tây hồ phụ, Sơ kính tân trang, Vnạp năng lượng tế Trương Quỳnh, NhưThơ họa 12 bài bác Trương Quỳnh Như…PHẠM ĐÌNH HỔ 范廷琥, 1768 – 1839), từ Tùng Niên (松年), Bỉnh Trực (秉直), bút hiệu Đông Dã Tiều (東野樵), tên hiệu Chiêu Hổ tiên sinh (昭琥先生), là 1 trong những danh sĩ sinh sống sinh hoạt quy trình tiến độ cuối thế kỷ XVIII với thời điểm đầu thế kỷ XIX. Nhờ phát âm những, đi các, ông đang giữ lại những công trình xây dựng khảo cứu, soạn có giá trị trực thuộc đầy đủ phần đông nghành nghề nlỗi luận lý, lịch sử, địa dư, trước thuật…NGUYỄN QUANG BÍCH (07.5.1832 – 05.01.1890): Còn mang tên là Ngô Quang Bích, hiệu Ngư Phong, đơn vị thơ cùng là lãnh tụ cuộc binh đao kháng Pháp trên vùng Tây Bắc, quê Kiến Xương, Tỉnh Nam Định, ni nằm trong thức giấc Tỉnh Thái Bình.

Xem thêm: Việt Nam Đang Đá Giải Gì - Lịch Thi Đấu Bóng Đá Việt Nam Trong Năm 2021

Ông đỗ Đình nguyên, có tác dụng quan mang lại Tuần đậy Hưng Hoá, tổ chức nghĩa quân kháng Pháp trong 10 năm tạo nhiều tổn thất mang lại địch. Tác phđộ ẩm chính: Ngư phong thi tập (Tập thơ Ngư Phong, 1884 – 1889); ông là bạn được vua giao lưu ý bộ sách Khâm định Việt sử thông giám cưng cửng mục; …

Xuân Kiên/Nam Minh (TH)